එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ හිටපු මානව හිමිකම් පිළිබඳ මහකොමසාරිස්වරියක සහ ජාත්‍යන්තර යුක්තිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටි දකුණු අප්‍රිකානු නීතිවේදිනියක වන නවනීදන් (නවි) පිල්ලේ වෙත 2026 වසර සඳහා වන නොබෙල් සාම ත්‍යාගය පිරිනැමීමට නෝර්වීජියානු නොබෙල් කමිටුව තීරණය කර තිබේ. සාමය සහ ජාත්‍යන්තර නීතිය ප්‍රවර්ධනය කිරීම වෙනුවෙන් ඇය විසින් සිදු කරන ලද අඛණ්ඩ මෙහෙවර අගයමින් මෙම සම්මානය පිදී ඇත.
ශ්‍රී ලංකාව සහ රාජපක්ෂ රජය සමඟ වූ මතගැටුම්
2008 සිට 2014 දක්වා එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් ප්‍රධානියා ලෙස කටයුතු කළ කාලය තුළ, පශ්චාත් යුධ සමයේ ශ්‍රී ලංකාවේ මානව හිමිකම් තත්ත්වය සම්බන්ධයෙන් ඇය එවකට පැවති මහින්ද රාජපක්ෂ රජය සමඟ දැඩි මතගැටුම් ඇති කර ගත්තාය.
- ඉන්දියානු දෙමළ පසුබිමකින් පැමිණි දකුණු අප්‍රිකානු ජාතිකයෙකු වීම හේතුවෙන් ඇය එල්.ටී.ටී.ඊ. (LTTE) සංවිධානයට පක්ෂපාතී යැයි එවකට ශ්‍රී ලංකා රජය චෝදනා කළේය.
- යුද්ධයේදී සිදුවූ බව කියන යුධ අපරාධ සෙවීම සඳහා ජාත්‍යන්තර පරීක්ෂණයක් පවත්වන ලෙස ඇය දැඩි ලෙස බලපෑම් කළාය.
- රජය එම යෝජනා දැඩි ලෙස ප්‍රතික්ෂේප කළද, දැඩි මතභේද මැද ඇය 2013 වසරේදී ශ්‍රී ලංකාවේ නිල සංචාරයකද නිරත විය.
ජාත්‍යන්තර පිළිගැනීම සහ පසුබිම
මෙවර පිරිනැමෙනුයේ 126 වන ජාත්‍යන්තර නොබෙල් සාම ත්‍යාගයයි. ශ්‍රී ලංකාව සම්බන්ධයෙන් මෙන්ම රුවන්ඩාව ඇතුළු ජාත්‍යන්තර බිම්බෝම්බ හා යුධ අපරාධ වැළැක්වීමේ ක්‍රියාවලීන්හිදී ඇය දැක්වූ දායකත්වය ගෝලීය වශයෙන් ඇගයීමට ලක්ව ඇත. මීට පෙර මව් තෙරේසා සහ මලාලා යූසුෆ්සායි වැනි ලෝක ප්‍රකට කාන්තාවන්ද මෙම කීර්තිමත් සාම ත්‍යාගයෙන් පිදුම් ලබා තිබේ.
